Pas sekuestrimeve të para, hetimet po tërbojnë spiralen e dyshimeve: kemi të bëjmë me një skemë të frikshme ku importi, përdorimi dhe shpërndarja e eksplozivëve, kapsollave dhe fitilëve shpërthyes janë bërë si të ishin mall i zakonshëm, larg çdo lejeje ligjore dhe larg çdo syri kontrollues. Ajo që nisi si një kontroll rutinë, po kthehet në një dosje me përmasa kriminale që prek tenderët publikë, paratë, lejet e ndërtimit dhe – sipas indicieve – edhe lidhjet me krimin e organizuar.
Një javë më parë, agjentët e BKH-së u paraqitën në kompaninë e Pëllumb Salillarit me një urdhër të SPAK-ut për krime ekonomike dhe financiare. Ajo që gjetën, ishte vetëm maja e akullnajës: 18 telefona, kompjuterë, serverë dhe dosje të mbushura me dokumente, për tre kallëzime penale dhe një sërë përgjimesh ku përmendej emri i tij si person i lidhur me afera, ryshfete, evazion dhe transferta të dyshimta.
Por surprizat e vërteta nisën gjatë skanimit të dokumenteve. Përveç skemave të korrupsionit me zyrtarë të pushtetit qendror dhe lokal, doli në dritë një tjetër kapitull: blerje, përdorim dhe shpërndarje ilegale të lëndëve shpërthyese me fuqi të madhe. Dhe jo pak. Jo “disa kilogramë”. Jo “një sasi e vogël për punime”.
Agjentët e BKH-së konstatuan se në kompani kishin hyrë 1.8 ton lëndë plasëse, 10 mijë kapsolla elektro-detonatore dhe mijëra metra fitil shpërthimi, të futura pa asnjë dokument ligjor dhe të justifikuara me letra të falsifikuara.
Ligji u jep të drejtë kompanive të ndërtimit të furnizohen me materiale shpërthyese për punime civile, por me procedura strikte dhe nën kontroll të Ministrisë së Mbrojtjes, Policisë së Shtetit dhe Inspektoratit Teknik. Në rastin e “Salillari Sh.p.k.”, jo vetëm që nuk ekzistonin dokumentet, por nuk kishte as kartela magazinimi, as urdhra përdorimi, as firmat e përgjegjësve teknikë.
Hetimi u thellua edhe më shumë, pasi shifrat në letra nuk përputheshin me realitetin. Rezultoi se në total, kompania ka pasur 3.4 ton lëndë plasëse pa Certifikatën e Përdoruesit Fundor, dokument që është i detyrueshëm për çdo subjekt që trajton eksplozivë. Pra, materiali jo vetëm që ishte futur ilegalisht, por dhe qarkullimi i tij nuk ishte i gjurmueshëm – pikërisht situata që krijon hapësirën perfekte për përdorim kriminal.
BKH tashmë po heton nëse kjo sasi kolosale eksplozivi ndodhet ende fizikisht në magazina, nëse është përdorur në punime publike, apo – dhe kjo është pista më e frikshme – nëse është shpërndarë individëve dhe grupeve të paautorizuara.
Dosjet e kompanive “Salillari” dhe “Bervi Construction” kanë ekspozuar të njëjtin model: materiale të futur pa leje, të justifikuara me letra false, dhe pa asnjë gjurmë ligjore për përdorimin e tyre. Dhe skandali nuk ndalet këtu.
Në prill 2022, pas një raportimi të SHISH për aktivitet mafioz, kompania shtoi në objektin e punës prodhimin, magazinimin, demontimin, riparimin, transportin dhe tregtimin e armëve, municioneve dhe mallrave ushtarake. Ndërkohë që “Bervi Construction”, sipas policisë dhe Mbrojtjes, nuk ka asnjë leje për këtë veprimtari, por importet dhe kontrabandat – sipas BKH – kanë vijuar normalisht.
Tani SPAK po heton edhe pistën më të errët: nëse eksplozivët e futur ilegalisht janë përdorur për të furnizuar eksponentë dhe grupe kriminale.
Historia e 3.4 tonëve lëndë plasëse nuk është vetëm një shkelje administrative. Nuk është as “gabim teknik”. Është një skemë që mund të ketë ushqyer krimin, të ketë vënë në rrezik sigurinë publike dhe të ketë krijuar një treg paralel shpërthyes – jashtë çdo kontrolli shtetëror.
Kjo është historia që dikush shpresonte të mbyllej përgjithmonë.
Por BKH e hapi derën. Dhe tani kutia ka dalë krejtësisht e hapur.